[x] ปิดหน้าต่างนี้
 


 


เนื้อหา : เรื่องเด่นวันนี้
หมวดหมู่ : ข่าวประชาสัมพันธ์
หัวข้อเรื่อง : วันฉัตรมงคล 4 พฤษภาคม

อังคาร ที่ 3 เดือน พฤษภาคม พ.ศ.2565


 นฉัตรมงคล คือ วันที่ระลึกเนื่องในโอกาสครบรอบปีที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงเข้าพระราชพิธีบรมราภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรไทยอย่างสมบูรณ์แบบ โดยพระองค์ได้ทรงขึ้นครองราชสมบัติสืบต่อจากสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 จากนั้นจึงได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงศึกษาต่อ ณ ทวีปยุโรปจนกระทั่งพระองค์บรรลุนิติภาวะแล้วจึงได้เสด็จนิวัติประเทศไทย จากนั้นรัฐบาลไทยได้น้อมเกล้าฯ จัดพระราชพิธีบรมราชาภิเษกถวาย เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 เหล่าพสกนิกรชาวไทยจึงได้ถือเอาวันที่ 5 พฤษภาคมของทุกปีเป็น วันฉัตรมงคลรำลึก

วันฉัตรมงคล 4 พฤษภาคม

นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ประธานกรรมการในคณะกรรมการฝ่ายจัดพิธีการงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10 กล่าวไว้ว่า หลังพระราชพิธีบรมราชภิเษก 4 พฤษภาคม พ.ศ.2562 ในปีถัดไปจะเป็นวันระลึกวันบรมราชาภิเษก

และจะเรียกว่าวันฉัตรมงคลตลอดไปในรัชกาลนี้ และด้วยเหตุนี้ ตั้งแต่ปีนี้เป็นต้นไป วันฉัตรมงคลจะกลายเป็นวันที่ 4 พฤษภาคมนั่นเอง

ประวัติพระราชพิธีฉัตรมงคล

พระราชพิธีฉัตรมงคล เริ่มมีขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ในขณะนั้น พระองค์ทรงมีพระราชดำริว่า วันที่พระองค์ได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติบรมราชาภิเษกนั้น นับว่าเป็นมหามงคลสมัยที่ประเทศทั้งปวงมีพระเจ้าแผ่นดิน ย่อมให้นับถือวันนั้นเป็นวันนักขัตฤกษ์มงคลกาล แต่ในกรุงสยามมิได้มีการนักขัตฤกษ์อันใด ครั้งนี้ วันบรมราชาภิเษกของพระองค์ตรงกับสมัยที่เจ้าพนักงานได้สมโภชเครื่องราชูปโภคแต่เดิมมา ควรจะมีการสมโภชพระมหาเศวตฉัตรให้เป็นสวัสดิมงคลแก่ราชสมบัติ พระองค์จึงได้ทรงมีพระราชดำจัดการพระราชกุศล พระราชทานนามว่า ฉัตรมงคล ขึ้น การจัดพระราชพิธีฉัตรมงคลเมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในช่วงแรกเริ่มนั้น มีพิธีสวดมนต์เลี้ยงพระ เวียนเทียนสมโภชพระมหาเศวตฉัตร ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทและพระที่นั่งไพศาลทักษิณ

ครั้นมาถึงในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 การจัดงานพระราชพิธีฉัตรมงคลได้เพิ่มการพระราชกุศลทักษิณานุประทาน โดยเป็นการบำเพ็ญพระราชกุศลสนองพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระบูรพมหากษัตรินาธิราช ตอนหนึ่งเป็นพระราชพิธีฉัตรมงคลซึ่งเป็นการเฉลิมฉลองที่ได้บรมราชาภิเษก อีกตอนหนึ่งเป็นพระราชพิธีทักษิณานุปทานและพระราชพิธีฉัตรมงคล แต่ในปัจจุบันได้มีการปรับปรุงพระราชพิธีฉัตรมงคลนี้ใหม่ โดยพระบาทเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดงาน 3 วัน ดังนี้

  • วันแรก ตรงกับที่ 3 พฤษภาคม
    เป็นงานเสด็จพระราชกุศลทักษิณานุประทาน ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย อุทิศถวายแด่พระบรมราชบุพการี ถัดมาเป็นพิธีสงฆ์ พระสงฆ์สวดพระพุทธมนต์ จากนั้นพระราชาคณะถวายพระธรรมเทศนา พระสงฆ์สดับปกรณ์พระบรมอัฐิสมเด็จพระบรมราชบุพการี
  • วันที่สอง ตรงกับวันที่ 4 พฤษภาคม
    เป็นวันเริ่มต้นพระราชพิธีฉัตรมงคล หัวหน้าพราหมณ์อ่านประกาศพระราชพิธีฉัตรมงคล ต่อด้วยพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์เย็น
  • วันที่สาม ตรงกับวันที่ 5 พฤษภาคม
    เป็นวันฉัตรมงคล มีงานเลี้ยงพระและสมโภชเครื่องราชกกุธภัณฑ์ ในช่วงเที่ยง ทหารบกและทหารเรือยิงปืนใหญ่เฉลิมพระเกียรติฝ่ายละ 21 นัด ในวันเดียวกันนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้าแก่ผู้ที่ได้รับพระราชทานอีกด้วย

แต่เดิมเมื่อครั้งอดีต พระราชพิธีฉัตรมงคล เป็นพิธีของเจ้าพนักงานในพระราชฐานที่มีหน้าที่รักษาเครื่องราชูปโภคและทวารประตูวัง ได้จัดให้มีการสมโภชสังเวยเครื่องราชูปโภคที่ตนรักษาในเดือนหกของทุกปี ต่อมา พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงมีพระราชดำริว่า ในอารยประเทศย่อมนับถือว่า วันคล้ายวันบรมราชภิเษกเป็นวันมงคลสมัยจึงควรเฉลิมฉลอง พระองค์จึงได้ทรงริเริ่ม วันฉัตรมงคล ขึ้น แต่เนื่องด้วยพระราชพิธีนี้เป็นพิธีใหญ่ อธิบายให้คนอื่นฟังก็มักจะเกิดความไม่เข้าใจ ครั้งนั้น วันบรมราชาภิเษกตรงกับวันสมโภชเครื่องราชูปโภคที่มีมาแต่เดิม จึงทรงอธิบายว่า ฉัตรมงคล เป็นวันสมโภชเครื่องราชูปโภค ทำให้ไม่มีผู้ใดติดใจสงสัยอะไรในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการเฉลิมฉลองโดยนิมนต์พระสงฆ์มาสวดเจริญพระพุทธมนต์ในวันขึ้น 13 ค่ำ เดือน 6 รุ่งขึ้นก็มีการถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ด้วยเหตุนี้จึงถือได้ว่า การเแลิมฉลองพระราชพิธีฉัตรมงคลเริ่มมีขึ้นในรัชกาลที่ 4 เป็นครั้งแรก

ต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งมีวันพระบรมราชาภิเษกตรงกับเดือน 12 จะโปรดเกล้าฯ ให้จัดงานฉัตรมงคลในเดือน 12 แต่ก็ไม่มีผู้ใหญ่ท่านใดยินยอม พระองค์จึงทรงแก้ไขด้วยการออกพระราชบัญญัติว่าด้วยตราจุลจอมเกล้าสำหรับตระกูลขึ้น ให้มีการพระราชทานตรานี้ตรงกับวันคล้ายกันบรมราชาภิเษก ฝ่ายผู้ใหญ่จึงยินยอมให้เลื่อนงานฉัตรมงคลมาตรงกับวันบรมราชาภิเษก แต่ยังให้รักษาประเพณีสมโภชเครื่องราชูปโภคอยู่อย่างเดิม การจัดงานวันฉัตรมงคลจึงมีลักษณะเช่นนี้จนถึงปัจจุบัน

กิจกรรมที่ปฏิบัติในวันฉัตรมงคล

 

  1. ประดับธงชาติตามอาคารบ้านเรือนและสถานที่ราชการ
  2. ร่วทำบุญตักบาตร ประกอบพิธีทางศาสนาเพื่อถวายเป็นพระราชกุศล
  3. น้อมเกล้าฯ ถวายพระพรชัยโดยพร้อมเพรียงกัน กล่าวคำอาศิรวาทราชสดุดี ถวายชัยมงคลให้พระองค์ทรงพระเกษมสำราญ ทรงเจริญพระชนมายุยิ่งยืนนาน เป็นมหามิ่งขวัญแก่พสกนิกรชาวไทยยิ่งยืนนาน


เข้าชม : 841


ข่าวประชาสัมพันธ์ 5 อันดับล่าสุด

      ภูมิปัญญาท้องถิ่น สกร.อำเภอแม่ริม 5 / มี.ค. / 2567
      มลพิษทางอากาศ PM 2.5 29 / ก.พ. / 2567
      วันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 15 / ส.ค. / 2566
      วันฉัตรมงคล 4 พฤษภาคม 3 / พ.ค. / 2565
      ๒๙ เมษายน วันคล้ายวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร 29 / เม.ย. / 2565


 
ห้องสมุดประชาชนอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ 
ที่อยู่ หมู่ 1 ต.ริมใต้ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ 50180
โทรสาร ........................................ E-mail : libmaerim@cmi.nfe.go.th
Powered by MAXSITE 1.10   Modify by   นิกร เกษโกมล   Version 2.05HD  Update by   นายบุญมา มาดี